Superdag in de Weerribben en succesvolle twitch!

Een dag naar de Weerribben is de afgelopen jaren bij mij uitgegroeid tot een jaarlijks terugkerend fenomeen, waarbij ik het gebied graag zowel in het voorjaar als de zomer bezoek. Toen het leven nog voornamelijk uit vogels kijken bestond kwam ik er niet vaak. Ik vond het te ver rijden en de aan te treffen soorten niet spectaculair genoeg. Door het verbreden van mijn interesse is het gebied echter flink gestegen op de barometer van mijn favoriete natuurgebieden! Het prachtige laagveengebied is werkelijk een lust voor het oog om te zien, met haar afwisseling van moerasbos, rietvegetaties, laagveenvegetaties, hooilanden, langs de randen goed ontwikkelde houtwallen en natuurlijk het alom aanwezige water. Gaandeweg de week blijkt dat de weergoden ons gunstig gezind zijn en gisterochtend vertrekken Vincent en ik tegen acht uur richting de Weerribben.

Voordat we koers zetten richting Oldemarkt, rijden we eerst echter langs Ottershagen alwaar de avond ervoor een steltkluut aanwezig is. Deze soort heb ik nog maar een keer eerder in Twente gezien, reden genoeg om met een kleine omweg te beginnen. ’s Ochtends is de vogel via de lokale whatts app groep al gemeld dus we hebben goede hoop de vogel te treffen. Bij aankomst laat de stelkluut zich erg fraai zien. De elegante steltloper foerageert rustig vrijwel direct voor de hut. Wellicht wat ver voor de echte fotograaf, maar door de telescoop lijkt het net alsof je er naast staat. De eerste goede soort is binnen! Daarnaast blijkt uit het gedrag van de tureluurs en grutto’s dat er kuikens aanwezig zijn, een goede zaak voor deze soorten die het in Twente erg zwaar hebben! Vooral de grutto’s zijn erg fanatiek en voeren zelfs aanvallen uit op onze rijdende auto als we koers zetten richting de kop van Overijssel.

Waakzame tureluur bij Ottershagen
Waakzame tureluur bij Ottershagen

Na een plezierige rit arriveren we om half 11 bij de Weerribben. Onze eerste stop voert ons richting een petgat met een vlonder, speciaal aangelegd voor het observeren van libellen. Ook de zeer zeldzame sierlijke witsnuitlibel kan hier aangetroffen worden, een soort waarvan het verspreidingsgebied in Nederland zich beperkt tot de Weerribben. Vanaf de vlonder kan iedereen van de soort genieten, terwijl kwetsbare vegetaties gespaard blijven, een prima aanpak van de terreinbeherende organisatie! Na een wandeling van ongeveer een kilometer komen we bij de vlonder. Onderweg hebben we al verschillende vogelsoorten ingekopt, die in Twente aanzienlijk zeldzamer zijn dan in de kop van Overijssel. Het betreft onder meer rietzanger, spotvogel, nachtegaal en visdief. Ook de libellen laten zich niet onbetuigd. In de luwe zone langs het kanaal zitten vele honderden bruine korenbouten, smaragdlibellen, variabele waterjuffers en grote roodoogjuffers. Hoogtepunt vormt echter een mooi mannetje sierlijke witsnuitlibel. Hier worden we door een vriendelijke mede-hobbyist op gewezen. De soort is nieuw voor Vincent en voor mij is het mijn mooiste waarneming tot nu toe.

Sierlijke witsnuitlibel, niet uitgekleurd mannetje
Sierlijke witsnuitlibel, niet uitgekleurd mannetje

Na tien minuten lopen we terug richting de auto om samen met Jasper en Ivo naar vogels en libellen te zoeken. Onderweg maak ik nog wat foto’s van een glassnijder, waarvan ook enkele close-up platen van de ogen van de libel, erg gave beesten.

Glassnijder - Close up
Glassnijder – Close up

Net in de auto krijgen we bericht van Jasper, met de mededeling dat hij een vrouwtje grauwe kiekendief heeft. Snel rijden we richting locatie en vijf minuten later zien we de vogel mooi jagend. De uiterst elegant vogel laat zich gedurende een kwartier mooi bekijken. Vervolgens rijden we tezamen richting Wetering. Hier zien we minimaal 10 geoorde futen zwemmen, erg gaaf. Na verschillende omzwervingen vervolgen we onze weg richting het Woldlakebos, een prachtige plek voor het observeren en fotograferen van libellen. Naast de eerder genoemde soorten zien we hier ook tientallen gevlekte witsnuitlibellen en verschillende vroege glazenmakers. Op een hoop stront lopen drie gewone doodgravers, waarvan een de gastheer is van twee teken!

Gewone doodgraver met teek
Gewone doodgraver met teek

Tegen vier uur scheiden onze wegen en keren Jasper en Ivo terug richting Zwolle terwijl Vincent en ik een hapje gaan eten in Oldemarkt. Na een prima boerenschnitzel rijden we richting Wolvega voor het hoofddoel van de dag, de Otter! Tegen half zeven zijn we ter plaatse, en nemen de tijd om het gebied een tijdje te verkennen. Op een van de gemaaide paden zien we een vos lopen. We gokken erop dat het beest onze kant uit blijft lopen en tien meter van de kruising nemen we positie in. Na een korte check na twee minuten blijkt dat de vos nog steeds onze kant op komt. Na wederom twee minuten wachten sta ik op om te kijken of de vos er al bijna is, hetgeen ik beter 10 tellen later had kunnen doen. De vos schrikt en voor ik op de camera kan afdrukken kiest hij het hazenpad en schiet snel het bos in, desalniettemin een prachtige waarneming. We besluiten een klein stukje verder te lopen. Op de terugweg richting auto, net als Vincent zegt dat de vos zijn weg waarschijnlijk wel weer over het pad zal vervolgen staan we weer oog-in-oog met reinaard. Dit keer kan ik wel een foto maken, vlak voor het dier definitief verdwijnt. Wat een schitterend beest!

Oog-in-oog met Rein de Vos
Oog-in-oog met Rein de Vos

Inmiddels is het negen uur en de spanning stijgt. Zal het lukken om een otter te zien? Tegen kwart over negen nemen we positie in langs een groot petgat, waarbij we beide zijden goed kunnen overzien. Om de kansen te vergroten staan we ongeveer 50 meter uit elkaar. Super gefocust speuren we naar beweging in het water. Bij een rimpeling denk ik meermaals beet te hebben, maar telkens blijkt het paaiende vis te zijn. Dit gaat zeker een half uur door, waarbij we eveneens een keiharde strijd voeren met de massaal aanwezige knutjes en muggen. Iets na half tien is het echter raak! Tijdens het scannen met de telescoop zwemt er ineens een otter vol in beeld! Snel bel ik Vincent en enkele tellen later staan we samen te kijken naar het bijzonder fraaie dier. De otter zwemt rustig langs de kant op ongeveer 100 meter afstand, waarbij verschillende keren het karakteristieke zwembeeld te zien is met kop en staart boven water en buik onder water waardoor het lijkt dat het beest een holle rug heeft. Onder water verraadt hij zich door het bellenspoor dat met de scope prima te volgen is. Na een korte buiteling waarbij eerst de kop flink boven water uitkomt en vervolgens de staart verdwijnt ie uit beeld. We besluiten nog een kwartier langer te wachten maar helaas laat de otter zich niet meer zien. Bijzonder tevreden lopen we terug richting de auto, hetgeen evenmin een straf is. De geseling door de muggen en knutjes is ons aan te zien getuige de tientallen opgelopen muggenbulten. Unaniem wordt besloten dat de otter absoluut de waarneming van de dag is!

Als toetje rijden we terug richting Wetering om te luisteren naar zowel het klein, als kleinst waterhoen. Eerstgenoemde laat zich zij het slecht horen. Meer geluk hebben we met het kleinst waterhoen welke minuten lang zijn klanken laat horen op korte afstand van de weg. Vanwege de korte afstand kan ik de vogel mooi opnemen.

Tijdens de terugweg praten we nog wat na over de geweldige dag en de mooie waarnemingen. We besluiten om volgende dag, indien nog gemeld een bezoek te brengen aan de rode rotslijster bij Zelhem. Tegen half twee ben ik thuis en na een verfrissende douche duik ik snel het bed in.

Tegen half negen gaat de wekker en bij een blik op waarneming.nl zie ik dat de rode rotslijster vanochtend al weer gemeld is. Tegen negen uur ben ik bij Vincent en een uurtje later zij we ter plaatse bij Zelhem. Al snel laat de rode rotslijster zich zien. De vogel zit op de dak van een schuur en is zacht aan het zingen. Helaas waait het hard en is de windrichting verkeerd om wat van de zang te kunnen horen. Af en toe vliegt de vogel op om te gaan foerageren of wordt een spreeuw verjaagd. Na een half uur vliegt de vogel naar de oostkant van het erf waar hij zich nog mooier laat zien. Op deze plaats maak ik een kort filmpje van de vogel. Na de super dag van gister vormt een prachtige nieuwe soort voor Nederland een mooi einde van een bijzonder fraai weekend!

Advertenties

Smeren en dwergen

Ondanks de koude buitentemperatuur waag ik vanavond wederom een smeer poging om nachtvlinders te lokken. De afgelopen dagen heb ik dit meermaals geprobeerd, maar telkens waren de omstandigheden niet optimaal. Afgelopen vrijdag was de temperatuur goed maar stond er op locatie te veel wind, terwijl zaterdag de temperatuur niet optimaal was. Toch is het zogenaamde “smeren of stropen” een uitermate spannende bezigheid, waarbij door het aanbrengen van een zoete stof wordt getracht nachtvlinders te lokken. Essentieel daarbij vormt de aanwezigheid van gist, zodat de geur van rottend fruit of sap van bomen kan worden nagebootst.

Een goed recept voor het maken van smeer is te vinden op http://www.vlindernet.nl. Het bestaat uit appelstroop, suiker, schenkstroop, appelmoes en overrijpe bananen. Dit mengsel wordt verhit tot alle suiker is opgelost. Aan dit brouwsel wordt de droesem van een of twee speciaal biertjes toegevoegd waardoor de gisting goed op gang kan komen. voorafgaand aan het veldbezoek voeg ik nog een scheutje rum toe voor een extra aantrekkingskracht.

De stroop kan overal worden aangebracht, in tuinen, bossen parken, etc. Ruwe oppervlaktes of bomen met een ruwe stam zijn het meest geschikt omdat het goedje daar beter op blijft zitten. Na het zetten van de vallen kunnen deze na een uur worden gecontroleerd op de aanwezigheid van vlinders. Tegen de verwachting in (een temperatuur van 4 graden lijkt minimaal) zit er nog een vlinder op de smeer. Het is een wachtervlinder, een van de soorten die momenteel vliegt. De vlinder laat zich fraai bekijken. En is eenvoudig op naam te brengen vanwege de opvallende witte vlek met twee satellietvlekjes.

Wachtervlinder op smeer - Saasveld
Wachtervlinder op smeer – Saasveld

Na de ronde kijken we nog even achter een van de luiken of er nachtvlinders achter zitten. Tot onze verbazing zitten er minimaal twee gewone dwergvleermuizen achter de luiken! Erg leuk om de soort overwinterend in de tuin te hebben!

Gewone dwergvleermuis achter de luiken - Saasveld
Gewone dwergvleermuis achter de luiken – Saasveld

De komende weken zal een toenemend aantal voorjaarsnachtvlinders actief worden, waarbij er ook verschillende soorten kunnen worden gelokt met smeer, opletten dus allemaal!

Vleermuizen

Afgelopen zondag zijn we, Vincent, Martijn en ik naar Duitsland geweest voor een wintertelling van vleermuizen. Duitsland is bijzonder rijk aan natuurlijke verblijfplaatsen in de vorm van grotten en groeves. Door de constante temperatuur en hoge luchtvochtigheid zijn deze plekken uitermate geschikt voor overwinterende vleermuizen, die op sommige locaties in grote getale aanwezig kunnen zijn.

Het weer is slecht als we richting Duitsland rijden, toch bereiken we na enige uren de plaats van bestemming. Als we de deuren van de auto openen ontvouwt zich een prachtig winters landschap!

winters landschap
winters landschap

Binnen in de grot heerst er een aangename temperatuur vergeleken met buiten. Bij inspectie van een aantal gangen blijkt dat we niet alleen zijn. Uit spleten en kieren komt geluid en op de grond liggen een grote hoeveelheid uitwerpselen. Bij nadere inspectie blijkt dat er in de grot honderden gewone dwergvleermuizen aanwezig zijn. De dieren zijn vrijwel allemaal actief. Het levert een aantal prachtige platen op.

Gewone dwergvleermuizen
Gewone dwergvleermuizen

Behoudens de gewone dwergvleermuizen zijn er nog enkele andere soorten aanwezig, waaronder vier vale vleermuizen en een meervleermuis.

Meervleermuis
Meervleermuis

Voldaan en verkleumd keren we huiswaarts.