Nachtvlinders op waarneming.nl dag en zeldzame libellen!

Afgelopen zaterdag vond in het Haaksbergerveen en Buurserzand de waarneming.nl dag gehouden, waarbij gedurende de dag door liefhebbers van allerlei verschillende soortgroepen gezocht werd naar de vele soorten die beide gebieden rijk zijn. ’s Avonds werd er bij infocentrum de Wakel in het Buurserzand een nachtvlinder laken en val opgezet in de hoop een flink aantal soorten te zien. De organisatie van de dag was onder meer in handen van Tim Asbreuk en alles was perfect geregeld! Een groot compliment voor de organisatie!

Het is tegen tienen als ik bij de Wakel arriveer. Bij aankomst staat alles al netjes klaar, een laken met twee HPL lampen en dicht bij de weg, de vlinderval. Ook zijn er zo’n acht waarnemers aanwezig naast het organiserend personeel. Tegen half 11 komen de eerste vlinders op het laken af en kan de pret beginnen. Onder de vakkundige leiding van Arnold Wijker worden de nachtvlinders snel op naam gebracht. In het eerste half uur na zonsondergang krijgen we meteen enkele leuke soorten op het laken waaronder, smaragdgroene zomervlinder, en veenheide-uil. Klapper is echter het fraaie espenblad, dat nadat het rustig is geworden super laat bekijken en fotograferen.

Espenblad - Buurserzand
Espenblad – Buurserzand

Gaandeweg de avond groeit de soortenlijst gestaag. Bovendien maakt het prettige gezelschap waarin ik verkeer de avond nog aangenamer. Bijzonder fraaie soorten die we nog treffen zijn de berkenhermelijnvlinder en twee nachtpauwogen.

Berkenhermelijnvlinder - Buurserzand
Berkenhermelijnvlinder – Buurserzand
Nachtpauwoog - Buurserzand
Nachtpauwoog – Buurserzand

Uiteindelijk zie ik meer dan 30 nieuwe soorten, een prachtig aantal en waaronder zich enkele pareltjes bevinden. Na het nogmaals bedanken voor de goede organisatie keer ik rond half twee huiswaarts.

Vanwege het vele nachtwerk van de afgelopen tijd, heb ik vanmiddag vrijaf en besluit ik richting het Haaksbergerveen te gaan voor insecten. De eerste stop in het veen is het meteen raak en kan ik een mooi mannetje speerwaterjuffer fotograferen.

Speerwaterjuffer
Speerwaterjuffer
Speerwaterjuffer met prooi
Speerwaterjuffer met prooi

Na enkele vluchten weet het desbetreffende individu bovendien een klein vliegje te pakken, een schitterend gezicht. Via enkele poelkikkers, noordse- ven- en een gevlekte witsnuitlibel beland ik uiteindelijk bij de soort van de dag. Pal langs het pad patrouilleert een prachtig mannetje hoogveenglanslibel. Deze typische hoogveensoort zet eieren af in vrijwel dichtgegroeide veenputjes en komt nergens in hoge dichtheden voor. Het mannetje heeft een prachtig ingesnoerd lijf. Gedurende tien minuten komt de soort verschillende keren dicht langs, waarbij ik ook de tangvormige aanhangselen aan het achterlijf goed kan zien. Hoppa in the pocket!

Poelkikker
Poelkikker

Zolang als de libel rond me vliegt, zo snel is hij ook weer verdwenen. Na deze zeer geslaagde dag rij ik voldaan richting huis!

Advertenties

Superdag in de Weerribben en succesvolle twitch!

Een dag naar de Weerribben is de afgelopen jaren bij mij uitgegroeid tot een jaarlijks terugkerend fenomeen, waarbij ik het gebied graag zowel in het voorjaar als de zomer bezoek. Toen het leven nog voornamelijk uit vogels kijken bestond kwam ik er niet vaak. Ik vond het te ver rijden en de aan te treffen soorten niet spectaculair genoeg. Door het verbreden van mijn interesse is het gebied echter flink gestegen op de barometer van mijn favoriete natuurgebieden! Het prachtige laagveengebied is werkelijk een lust voor het oog om te zien, met haar afwisseling van moerasbos, rietvegetaties, laagveenvegetaties, hooilanden, langs de randen goed ontwikkelde houtwallen en natuurlijk het alom aanwezige water. Gaandeweg de week blijkt dat de weergoden ons gunstig gezind zijn en gisterochtend vertrekken Vincent en ik tegen acht uur richting de Weerribben.

Voordat we koers zetten richting Oldemarkt, rijden we eerst echter langs Ottershagen alwaar de avond ervoor een steltkluut aanwezig is. Deze soort heb ik nog maar een keer eerder in Twente gezien, reden genoeg om met een kleine omweg te beginnen. ’s Ochtends is de vogel via de lokale whatts app groep al gemeld dus we hebben goede hoop de vogel te treffen. Bij aankomst laat de stelkluut zich erg fraai zien. De elegante steltloper foerageert rustig vrijwel direct voor de hut. Wellicht wat ver voor de echte fotograaf, maar door de telescoop lijkt het net alsof je er naast staat. De eerste goede soort is binnen! Daarnaast blijkt uit het gedrag van de tureluurs en grutto’s dat er kuikens aanwezig zijn, een goede zaak voor deze soorten die het in Twente erg zwaar hebben! Vooral de grutto’s zijn erg fanatiek en voeren zelfs aanvallen uit op onze rijdende auto als we koers zetten richting de kop van Overijssel.

Waakzame tureluur bij Ottershagen
Waakzame tureluur bij Ottershagen

Na een plezierige rit arriveren we om half 11 bij de Weerribben. Onze eerste stop voert ons richting een petgat met een vlonder, speciaal aangelegd voor het observeren van libellen. Ook de zeer zeldzame sierlijke witsnuitlibel kan hier aangetroffen worden, een soort waarvan het verspreidingsgebied in Nederland zich beperkt tot de Weerribben. Vanaf de vlonder kan iedereen van de soort genieten, terwijl kwetsbare vegetaties gespaard blijven, een prima aanpak van de terreinbeherende organisatie! Na een wandeling van ongeveer een kilometer komen we bij de vlonder. Onderweg hebben we al verschillende vogelsoorten ingekopt, die in Twente aanzienlijk zeldzamer zijn dan in de kop van Overijssel. Het betreft onder meer rietzanger, spotvogel, nachtegaal en visdief. Ook de libellen laten zich niet onbetuigd. In de luwe zone langs het kanaal zitten vele honderden bruine korenbouten, smaragdlibellen, variabele waterjuffers en grote roodoogjuffers. Hoogtepunt vormt echter een mooi mannetje sierlijke witsnuitlibel. Hier worden we door een vriendelijke mede-hobbyist op gewezen. De soort is nieuw voor Vincent en voor mij is het mijn mooiste waarneming tot nu toe.

Sierlijke witsnuitlibel, niet uitgekleurd mannetje
Sierlijke witsnuitlibel, niet uitgekleurd mannetje

Na tien minuten lopen we terug richting de auto om samen met Jasper en Ivo naar vogels en libellen te zoeken. Onderweg maak ik nog wat foto’s van een glassnijder, waarvan ook enkele close-up platen van de ogen van de libel, erg gave beesten.

Glassnijder - Close up
Glassnijder – Close up

Net in de auto krijgen we bericht van Jasper, met de mededeling dat hij een vrouwtje grauwe kiekendief heeft. Snel rijden we richting locatie en vijf minuten later zien we de vogel mooi jagend. De uiterst elegant vogel laat zich gedurende een kwartier mooi bekijken. Vervolgens rijden we tezamen richting Wetering. Hier zien we minimaal 10 geoorde futen zwemmen, erg gaaf. Na verschillende omzwervingen vervolgen we onze weg richting het Woldlakebos, een prachtige plek voor het observeren en fotograferen van libellen. Naast de eerder genoemde soorten zien we hier ook tientallen gevlekte witsnuitlibellen en verschillende vroege glazenmakers. Op een hoop stront lopen drie gewone doodgravers, waarvan een de gastheer is van twee teken!

Gewone doodgraver met teek
Gewone doodgraver met teek

Tegen vier uur scheiden onze wegen en keren Jasper en Ivo terug richting Zwolle terwijl Vincent en ik een hapje gaan eten in Oldemarkt. Na een prima boerenschnitzel rijden we richting Wolvega voor het hoofddoel van de dag, de Otter! Tegen half zeven zijn we ter plaatse, en nemen de tijd om het gebied een tijdje te verkennen. Op een van de gemaaide paden zien we een vos lopen. We gokken erop dat het beest onze kant uit blijft lopen en tien meter van de kruising nemen we positie in. Na een korte check na twee minuten blijkt dat de vos nog steeds onze kant op komt. Na wederom twee minuten wachten sta ik op om te kijken of de vos er al bijna is, hetgeen ik beter 10 tellen later had kunnen doen. De vos schrikt en voor ik op de camera kan afdrukken kiest hij het hazenpad en schiet snel het bos in, desalniettemin een prachtige waarneming. We besluiten een klein stukje verder te lopen. Op de terugweg richting auto, net als Vincent zegt dat de vos zijn weg waarschijnlijk wel weer over het pad zal vervolgen staan we weer oog-in-oog met reinaard. Dit keer kan ik wel een foto maken, vlak voor het dier definitief verdwijnt. Wat een schitterend beest!

Oog-in-oog met Rein de Vos
Oog-in-oog met Rein de Vos

Inmiddels is het negen uur en de spanning stijgt. Zal het lukken om een otter te zien? Tegen kwart over negen nemen we positie in langs een groot petgat, waarbij we beide zijden goed kunnen overzien. Om de kansen te vergroten staan we ongeveer 50 meter uit elkaar. Super gefocust speuren we naar beweging in het water. Bij een rimpeling denk ik meermaals beet te hebben, maar telkens blijkt het paaiende vis te zijn. Dit gaat zeker een half uur door, waarbij we eveneens een keiharde strijd voeren met de massaal aanwezige knutjes en muggen. Iets na half tien is het echter raak! Tijdens het scannen met de telescoop zwemt er ineens een otter vol in beeld! Snel bel ik Vincent en enkele tellen later staan we samen te kijken naar het bijzonder fraaie dier. De otter zwemt rustig langs de kant op ongeveer 100 meter afstand, waarbij verschillende keren het karakteristieke zwembeeld te zien is met kop en staart boven water en buik onder water waardoor het lijkt dat het beest een holle rug heeft. Onder water verraadt hij zich door het bellenspoor dat met de scope prima te volgen is. Na een korte buiteling waarbij eerst de kop flink boven water uitkomt en vervolgens de staart verdwijnt ie uit beeld. We besluiten nog een kwartier langer te wachten maar helaas laat de otter zich niet meer zien. Bijzonder tevreden lopen we terug richting de auto, hetgeen evenmin een straf is. De geseling door de muggen en knutjes is ons aan te zien getuige de tientallen opgelopen muggenbulten. Unaniem wordt besloten dat de otter absoluut de waarneming van de dag is!

Als toetje rijden we terug richting Wetering om te luisteren naar zowel het klein, als kleinst waterhoen. Eerstgenoemde laat zich zij het slecht horen. Meer geluk hebben we met het kleinst waterhoen welke minuten lang zijn klanken laat horen op korte afstand van de weg. Vanwege de korte afstand kan ik de vogel mooi opnemen.

Tijdens de terugweg praten we nog wat na over de geweldige dag en de mooie waarnemingen. We besluiten om volgende dag, indien nog gemeld een bezoek te brengen aan de rode rotslijster bij Zelhem. Tegen half twee ben ik thuis en na een verfrissende douche duik ik snel het bed in.

Tegen half negen gaat de wekker en bij een blik op waarneming.nl zie ik dat de rode rotslijster vanochtend al weer gemeld is. Tegen negen uur ben ik bij Vincent en een uurtje later zij we ter plaatse bij Zelhem. Al snel laat de rode rotslijster zich zien. De vogel zit op de dak van een schuur en is zacht aan het zingen. Helaas waait het hard en is de windrichting verkeerd om wat van de zang te kunnen horen. Af en toe vliegt de vogel op om te gaan foerageren of wordt een spreeuw verjaagd. Na een half uur vliegt de vogel naar de oostkant van het erf waar hij zich nog mooier laat zien. Op deze plaats maak ik een kort filmpje van de vogel. Na de super dag van gister vormt een prachtige nieuwe soort voor Nederland een mooi einde van een bijzonder fraai weekend!

Gevlamde vlinder!

De vogels fluiten vrolijk als ik rond kwart over elf richting Beuningen rij, operatie gevlamde vlinder kan van start gaan. Maar eerst even terug naar gisteravond. Als ik in bed de regio waarnemingen doorneem valt mijn oog op een foto van een gevlamde vlinder, een zeer zeldzame nachtvlinder, die ook overdag actief is.

De gevlamde vlinder is een soort die in het vroege voorjaar zijn vliegtijd heeft. De vlinders zijn zowel overdag als ’s nachts actief en komen op licht. De waardplant van de soort is berk. Het voorkomen beperkt zich voornamelijk tot de hogere zandgronden maar in alle gebieden is de soort zeer zeldzaam en de aantallen laag. In tegenstelling tot veel andere soorten nachtvlinders die vaak vrij onopvallend gekleurd zijn, springt de gevlamde vlinder er echt uit met zijn witte en diepe kaneel/kastanje bruin achtige tinten. Kortom dit is een soort die ik echt moet zien!

Als ik op locatie arriveer hoor ik direct een vuurgoudhaan zingen, een prachtig klein vogeltje met een onopvallende, maar heldere zang. Ondanks goed speurwerk zie ik de vogel niet. Gestaag loop ik richting de rand van het bos alwaar zich enkele berken bevinden. Als de gevlamde vlinder nog in de buurt is moet hij zich hier ophouden denk ik en het scannen van de berken begint. Na een kwartier loop ik een stukje terug richting de auto, en stop ik bij een bloeiende wilg. Door het bewolkte weer zitten er weinig insecten op de attractieve katjes van de plant. Als ik mijn kijker iets hoger richt krijg ik ineens een flinke adrenaline stoot! Vlak naast de bloeiende wilg, op de onderste tak van een berk zie ik de gevlamde vlinder hangen. Door de kijker kan ik alle kenmerken direct mooi zien. De waarneming komt tocht wel enigszins onverwacht want ik had op voorhand niet kunnen denken de soort Ć¼berhaupt te zien, laat staan na 20 minuten zoeken.

Als ik alle kenmerken goed in me op heb genomen is het tijd om een foto van de vlinder te maken. Door de hoogte en het ontbreken van een zoomlens is het lastig een goede foto te maken, maar uiteindelijk ben ik erg tevreden met het resultaat. Per slot van rekening gaat het om de waarneming en niet om de foto’s, hoewel goede foto’s altijd mooi meegenomen zijn!

Gevlamde vlinder - Juweel van het vroege voorjaar
Gevlamde vlinder – Juweel van het vroege voorjaar

Na een half uur observeren hou ik het voor gezien en rij ik nog even richting het Beuningerachterveld en Stroothuizen. Op eerstgenoemde locatie hoor ik de prachtige zang van de boomleeuwerik. Ook de boompieper blijkt terug te zijn want er zingen twee exemplaren op de hei. Bij stroothuizen tref ik twee bruine winterjuffers waarbij een exemplaar zich mooi laat fotograferen.

Bruine winterjuffer - Uitstekende camouflage en lastig te ontdekken!
Bruine winterjuffer – Uitstekende camouflage en lastig te ontdekken!

Na een glaasje fris bij opa rij ik richting huis, beseffend dat operatie gevlamde vlinder met vlag en wimpel geslaagd is!