Baardmannetjes, Koperwieken,Sperwers en ander moois!

Dit verhaal begint afgelopen zaterdag als Jeff en ik een bezoek brengen aan het vogelringstation in Overdinkel, Waar Leo al vele tientallen jaren gepassioneerd vogels ringt voor onderzoek. Naar later zal blijken is deze zaterdag “de dag der dagen” wat betreft de vogeltrek in 2013. Voor ons begint de dag ook meteen goed. Na enig gedraai met de auto hebben we de weg richting ringstation gevonden, als Jeff opeens roept “he een reiger”. Alvorens ik die vogel in de kijker heb zegt Jeff “he het is geen reiger, volgens mij een kraanvogel, direct gevolgd door het is ook geen kraanvogel maar een zwooi”. We staan dus samen naar een lekker late zwarte ooievaar te kijken! de vogel vliegt laag en langzaam naar het zuidwesten. Later zal blijken dat de tellers op telpost Aamsveen de vogel ook mooi hebben gezien. Bij het ringstation is het een kakofonie van verschillende geluiden, afgespeeld om de verschillende vogelsoorten te lokken. Leo is al druk in de weer en na een eerste ronde de netten leeghalen nemen we plaats in het sfeervolle ringerslokaal van het ringstation. Onder het genot van een praatje verwerkt Leo de vogels, dat wil zeggen dat de vogels van een unieke metalen ring worden voorzien, de biometrische gegevens worden opgenomen, en de algehele conditie wordt bepaald. Na deze handelingen worden de vogels snel weer vrijgelaten. Gedurende twee uur zie ik verschillende soorten van zeer nabij, zoals koolmezen, pimpelmezen, zwartkoppen en roodborsten. Een geweldige ervaring, waarvoor Leo hartelijk dank! Na het bezoek aan de ringcentrale rijden we nog even langs de Oelemars waar we een mooie rode wouw zien langsflappen.

Zondagochtend sta ik om 8 uur alweer bij het Kristalbad na een tamelijk korte nachtrust. Het is dan wel “the day after”, maar al vanaf het eerste moment vliegt het goed. Snel worden de eerste koperwieken en vinken genoteerd. Vrijwel direct na aankomst arriveert ook Timo met zijn trouwe viervoeter Jack, even later gevolgd door Jeff. Tussen 9 en 10 is het wederom direct prijs. Uit het riet horen we de roep van een baardmannetje, helaas krijgen we de vogel(s) niet te zien, maar het geluid is onmiskenbaar! al weer een nieuwe soort voor de regio, wat een najaar! Tussendoor genieten we van prachtige trek van koperwiek en luid roepende kruisbekken. Na enige tijd ontstaat er weer enige commotie, onze oren vangen een ratelend geluid op, onmiskenbaar de trekroep van de sneeuwgors. Voor Timo en Jeff nog een nieuwe soort! Zowel Timo als ik nemen het geluid op maar zijn opname is beduidend beter luister hier voor de opname van Timo Luister. Als kersen op de taart horen we ook nog een europese kanarie en zien een overvliegende rode wouw. Naast het baardmannetje en de sneeuwgors zijn voor mij echter de 3165 koperwieken het hoogtepunt van de ochtend, wat een prachtig lijster geweld!

Twee dagen later zijn we wederom present met exact dezelfde bezetting. Het is uitzonderlijk warm voor de tijd van het jaar en de vogels werken behoorlijk goed mee. Vink, koperwiek en kruisbek laten zich wederom van hun beste kant zien. Speciale aandacht zal echter uitgaan naar de doortrek van roofvogels, omdat de omstandigheden erg gunstig lijken. De sperwers vliegen vanaf het begin van de telling al met de zangvogels mee. Rond 10 uur hebben we er al 25 sperwers geteld en de aantallen zullen de komende uren alleen nog maar toenemen. Een roepende kraanvogel is een nieuwe soort voor de telpost. De show wordt echter gestolen door een doortrekkende zwarte roodstaart, die zich werkelijk fenomenaal laat bekijken op 5 meter afstand. Aan de foto’s te zien wist Jeff als huisfotograaf daar wel raad mee!

Zwarte Roodstaart - Jeff Plischke
Zwarte Roodstaart – Jeff Plischke

Na deze waarneming wisselen buizerd en sperwer elkaar af. We zien onder andere nog een “belletje” van 11 buizerds en 4 sperwers. Uiteindelijk stokt de teller op 102 sperwers en 123 buizerds, een prachtig aantal!

Buizerd - Jeff Plischke
Buizerd – Jeff Plischke
Advertenties

Zwarte Ibis en Strandleeuwerik

Rond half oktober begint de najaarstrek zichtbaar grote vormen aan te nemen. In Twente betekend dat doorgaans mooie aantallen houtduiven, vinken en ganzen terwijl ook lijster en leeuweriken in hoge aantallen kunnen doortrekken. Tussen al dat geweld vliegen ook de schaarse of bijzondere vogels voor de regio. Afgelopen week zag ik wederom enkele voor de regio bijzondere soorten waarvan er ook nog twee nieuw zijn voor de “Almighty Twente lijst”. Een kort verslag van deze heuglijke momenten volgt hieronder.

Het is Dinsdag 8 oktober als ik rond de klok van 8 het Haaksbergerveen betreed. De opening van het Kristalbad met de vele mensen hebben mij doen besluiten wederom het veen te bezoeken. Om kwart over 8 begint de telling en vrijwel direct kan mijn arm het schrijven nauwelijks bijhouden. Vinken, graspiepers, kepen en ander klein materiaal passeert de post en de aantallen lopen al snel in de duizenden vogels. De eerste leuke soort die overvliegt is een boomleeuwerik. De vogel laat een enkele maal zijn prachtige, doch enigszins “droevige” trekroep horen Luister. Veel tijd om te genieten krijg ik niet want de volgende soort dient zich reeds aan. Een slechtvalk jaagt de overvliegende trekvogels telkens weer de stuipen op het lijf. De vogel gaat wat onhandig in de top van een berk zitten op takken die eigenlijk te licht zijn voor het gewicht van de valk. Al balancerende weet het beest zich tot te redden, een komisch gezicht! Een andere soort die het vermelden waard is zijn de overvliegende kruisbekken. Het zijn kleine, vinkachtige vogels met een gekruisde snavel waarmee ze zaden uit sparrenkegels en dennenappels peuteren. De vogels hebben wel wat weg van kleine papegaaitjes en zijn steenrood gekleurd. In vlucht zijn de vogels zeer vocaal Luister. Om kwart voor tien dient de eerste krent zich aan. Tussen de graspiepers en veldleeuweriken hoor ik een “trrt” rateltje, de trekroep van de ijsgors! Helaas krijg ik de vogel niet te zien, voornamelijk te danken aan de bovengenoemde soorten. Op de opname is het rateltje twee maal te horen Luister.

Na een uur voornamelijk vinken schrijven volgt het absolute hoogtepunt. Uit het noorden komen vier middelgrote vogels aanvliegen. Een blik door de verrekijker laat alle alarmbellen afgaan! De vogels hebben een lange, gekromde snavel, gestrekte hals en uitstekende poten met een donker verenkleed. Ik sta te kijken naar vier zwarte ibissen! De vogels vliegen laag door richting zuid zuidoost en passeren mij op circa 50 meter afstand. Een geweldige waarneming. Hoewel er momenteel een kleine influx gaande heb ik geen moment rekening met deze soort gehouden. Mogelijkerwijs zijn het dezelfde vier exemplaren die twee dagen daarvoor in de Rieselfelder nabij Munster zijn gezien.

Vanochtend besluit ik een goed uur te tellen bij het Kristalbad waar naar alle openingsfestiviteiten de rust is wedergekeerd. Tijdens de leuke ochtend telling passeren er minimaal 6000 vinken, geen slecht aantal voor een goed uur tellen terwijl ook de kruisbekken volop meewerken. Rond half 10 dient zich wederom een klapper aan. Ik hoor tweemaal een hoge fluittoon en vijf keer het roepje “siit di ditt”. De vogel vliegt op circa 20 meter hoogte recht over mijn hoofd heen en heeft ongeveer het formaat van een veldleeuwerik. Ik hoef geen seconde na te denken, het is precies het geluid dat ik eergister ook hoorde op het strand van Schiermonnikoog. De veroorzaker ervan kan niks anders zijn dan een Strandleeuwerik! Helaas ben ik mijn opname apparatuur vergeten, maar dat mag de pret niet drukken. Wat een TOP najaar!

Euro birdwatch 2013 MEGAKNALLERS!

Gisteren was het Euro bird watch, traditioneel een datum waarop vrijwel alle trektelposten in het gehele land gedurende de gehele dag een goede bezetting kennen. Vanwege het afronden van werkzaamheden bij het Kristalbad tel ik vandaag bij het Haaksbergerveen. Om half 8 ben ik ter plaatse en ik kan meteen de eerste graspiepers noteren. Het weer is uiterst aangenaam en rond 8 uur kan ik mijn jas al uitdoen. Rond kwart over 8 arriveren de eerste versterkingen in de vorm van Timo en Frank. We hebben hoog ingezet vandaag en hopen gedrieën op een overvliegende Grote Pieper, voor allen nog een nieuwe levenssoort. Paul die later zal aansluiten heeft ingezet op de grote gele kwikstaart, een soort die voor hem nog ontbreekt zijn gebiedslijst. De eerste leuke soort zijn twee overvliegende grote zilverreigers, gevolgd door een bonte strandloper. Rond 9 uur arriveert ook Paul Knolle. We plagen hem een beetje want de bonte strandloper is nog een nieuwe “haaksbergerveen soort” voor hem. Toch zal hij daar vanavond geen moment van wakker liggen! Rond de klok van 10 barst het geweld in de vorm van soorten los. Op het moment dat er een telefoongesprek plaatsvindt hoort iedereen ineens een rauw “pschriepp”, de typische en herkenbare roep van de Grote Pieper! We krijgen de vogel helaas niet te zien maar het betreft onmiskenbaar deze soort. Een super waarneming voor me en meteen ook de derde van een trio zeldzame piepersoorten die ik in een tijdsbestek van 9 dagen heb gezien. Doordat mijn batterijen leeg zijn lukt het me niet om een opname te maken. Gelukkig lukt het Timo wel, Wat een moment, wat genieten Grote Pieper!

Sonogram Grote Pieper - Timo Roeke
Sonogram Grote Pieper – Timo Roeke

Veel tijd om na te genieten krijgen we niet want slechts enkele minuten na de Grote Pieper passeert er een Roodkeelpieper, ook deze soort laat zich strikken voor een geluidsopname. Dit is mijn tweede binnen vier dagen na jaren van vele vruchteloze pogingen de soort te zien te krijgen! Dat is nog eens loon naar werken. Om 11 uur volgt dan uiteindelijk volledige euforie als er een raar geluid wordt opgemerkt. Zelf denk ik aan bonte strandloper op afstand maar Timo is resoluut, het is volgens hem een Grauwe Gors een mega zeldzaamheid voor de regio zelfs nog zeldzamer als de Grote Pieper! Tijdens het na luisteren komt het opgenomen geluid vrijwel overeen met hetgeen dat op de opname band staat. De Grauwe gors laat zich enige malen uitstekend horen. Het geluid is te horen op slagpen.wordpress.com, de website van Timo. Enige tijd later volgt er bevestiging! Wat een soort en wat een dag!

Sonogram Grauwe Gors - Timo Roeke
Sonogram Grauwe Gors – Timo Roeke

Twee nieuwe soorten op een dag!

Na de oeverpiepers van vorige week, blijft het Kristalbad een bijna magische kracht op me uitoefenen. Afgelopen dinsdag was het al weer raak, in een leuke trektelling twee nieuwe Twente soorten op een dag! Hoog tijd voor een verslag.

Het is even voor 8 als ik arriveer bij het Kristalbad. De hemel is blauw en er staat een straf oostenwindje. Ik installeer mijzelf op de toren aan de Enschedese zijde en begin hoopvol aan de telling. Ondanks het mooie licht, vliegt er het eerste uur weinig maar twee kruisbekken en twee bonte strandlopers maken het toch de moeite waard. Rond 9 uur krijg ik bezoek van een schilder, welke een aggregaat installeert om wat aan de toren te klussen. Hoog tijd om te verkassen. Hoewel het licht slecht is besluit ik richting de Hengelose toren te lopen. Onderweg sluit Timo aan en samen hopen we op enkele krenten omdat de pap er nauwelijks is. Aan de Hengelose kant begint het direct veelbelovend met enkele gemengde groepen ganzen waarvan de meeste kolganzen blijken te zijn. Een apart fenomeen betreft de vliegrichting, het lijkt een soort van correctie trek, de meeste ganzen vliegen richting het noorden of oosten terwijl ze een etmaal daarvoor naar het westen of zuiden vlogen. Een kleine valk blijkt bij nadere bestudering een boomvalk te zijn, toch wel een fijne soort voor Oktober.

Plots worden de oren gespitst, een helder en hoog tjup of tjuh laat de alarmbellen rinkelen. Dit is het typische geluid dat wordt geproduceerd door de ijsgors een zeldzame maar regelmatige doortrekker in de regio. Enkele jaren geleden heb ik de soort bij de Rauwbloksweg al eens aan de grond gezien maar dit is net buiten Twente. Terug naar de telling, ondanks verwoede pogingen lukt het me niet om een goede geluidsopname te maken. De vogel roept minimaal 10 keer met enige tussenpozen wat zou kunnen betekenen dat de vogel ter plaatse is. De omgeving wordt uitgekamd maar de ijsgors laat zich niet zien. Slechts vijf minuten na het passeren van de ijsgors is het weer raak. We horen een raar geluid, waarbij Timo opmerkt dat het roodkeelpieper betreft. Snel verlaten we de toren omdat de vogel zich bij tijd en wijle laat horen. Gelukkig werkt de vogel mee en kan ik een opname maken. Een kort fragment van de roodkeelpieper is hier te horen Luister. Ondanks dat we de vogel niet te zien krijgen ben ik bijzonder in mijn nopjes met de soort, die zich ook in het voorjaar mondjesmaat laat zien en horen. Het blijft in Twente echter een grote zeldzaamheid met hoogstens enkele waarnemingen per jaar. Het vormt een heerlijke afsluiter van een mooie ochtend tellen, waarbij de twee “superkrenten” me nog lang zullen heugen!