De Ortolanen van Niedersachsen

Deze keer geen regionale klapper of twitch maar een verslag over de “expeditie Ortolaan” die ik vandaag samen met Jeff en mijn vader heb ondernomen, naar een populatie van de Ortolaan in de Duitse deelstaat Niedersachsen. De Ortolaan behoort tot de familie der gorzen en komt verspreid over een groot deel van Europa voor. De soort is in de laatste decennia in een aantal landen erg achteruit gegaan. De soort is als broedvogel uit Nederland verdwenen en is tegenwoordig een zeldzame doortrekker in ons land. Geïnspireerd door het prachtige artikel van Onno de Bruijn met de titel “Winterswijk eermalig Ortolanen paradijs” ben ik de zoektocht naar de soort begonnen. Na enige tijd zoeken vond ik op internet informatie over een populatie Ortolanen binnen bereisbare afstand van mijn woonplaats Hengelo. Na enkele dagen onrustig wachten was het vandaag eindelijk zo ver, de zoektocht kon beginnen!

Rond de klok van 7 vertrekken we vol goede moed richting Duitsland. Na enkele tussenstops rijden we het gebied in waar de vogels behoren te zitten. De omgeving ziet er erg geschikt uit voor de soort. Graanvelden afgewisseld met hakvruchten, koolzaad en eikenlanen. Het duurt niet lang of we horen de eerste vogel zingen. De vogel zingt vanuit een eik pal aan de openbare weg, wellicht het schoolvoorbeeld van een zogenaamde “straatzanger”. Gedurende een tiental minuten bewonder ik de vogel en zie hoe hij tussen de bedrijven door wat insecten vangt, een geweldige waarneming. Vanaf dezelfde plek horen we een aantal meters verderop een tweede exemplaar zingen.

Ortolanen biotoop - De arena van een straatmuzikant
Ortolanen biotoop – De arena van een straatmuzikant

We verlaten de straat en nemen een van de zijweggetjes. Aan weerszijden van de weg wordt graan verbouwd en de beplanting bestaat uit een afwisseling van linden,abelen en eiken.

Ortolanen biotoop
Ortolanen biotoop

Na een paar 100 meter horen we wederom de vrolijke noot van een Ortolaan. De vogel zit bovenin de top van een eik en zingt zijn prachtige lied minuten achtereen Ortolaan. De vogel verkeert in goed gezelschap want in de directe omgeving zingen nog drie andere vogels. Een daarvan zit in de hoogste twijg van een eik en laat zich werkelijk fenomenaal zien en horen Luister, waarbij de aanwezige concurrentie uit volle borst terug zingt Luister.

Ortolaan - zingend mannetje
Ortolaan – zingend mannetje

Even verderop bevinden zich nog enkele territoria van de soort, waarbij het opvalt dat de vogels deels geclusterd voorkomen. Uiteindelijk stokt de teller op 8 territoria, een prachtig aantal voor enkele uren kijken! Begeleidende soorten in het Ortolanen biotoop waren vandaag diverse Spotvogels, Grauwe Vliegenvanger, Geelgors, Veldleeuwerik en nog vele andere soorten. Op de terugweg zien we bij de Dummersee nog Zeearend, Visarend, Snor en als toetje nog een Zwarte Ooievaar. De ster van de dag blijft natuurlijk de Ortolaan! Hopelijk blijft het huidige biotoop ook in de toekomst bestaan en daarmee ook het behoud van de populatie!

Ortolaan - Mannetje in broedbiotoop
Ortolaan – Mannetje in broedbiotoop
Advertenties

Poelruiter en roodpootvalk en porseleinhoen

Na een korte maar zeer geslaagde vakantie in Duitsland besluit ik om zondag 5 Mei nog even een rondje te maken bij het Haaksbergerveen in de hoop de eerder gemelde Roodpootvalk te bezichtigen. De vogel laat zich hier al enkele dagen fraai zien. Samen met Jeff arriveren we tegen kwart over 6 bij het veen en parkeren we de auto aan de Wennewickweg. Het plasje aldaar is altijd het eerste punt van bezichtiging en heeft in het verleden al diverse leuke soorten voor de regio opgeleverd waaronder een Gestreepte Strandloper. Midden op het plasje dobbert een fraaie man zomertaling en even verderop zwemt een paartje Slobeenden. In eerste instantie merk ik, buiten de aanwezige Scholekster en Kieviten geen andere steltlopers op. Vlak voordat we verder lopen zie ik aan de overkant van de plas een ruiter lopen. Een blik in de telescoop levert een interessant beeld op. De vogel staat hoog op de poten en heeft een fijne kaarsrechte snavel. Al gauw denk ik aan Poelruiter, een zeer zeldzame soort voor de regio! Snel maak ik verschillende foto’s om het geval te documenteren. Omdat ik niet erg veel ervaring met de soort heb houd ik in eerste instantie nog een slag om de arm. Echter als ik een foto van de vogel op de whatts app groep plaats wordt de identiteit van de vogel snel bevestigd. We lopen een stuk verder en zien de vogel met goed licht op enkele 10-tallen meters afstand rustig foerageren. Wat een stoere waarneming en dito soort! Een soort die ik lang in Twente heb verwacht. Gelukkig zijn Jeff en ik niet de enigen die van de vogel kunnen genieten, tot het opvliegen van de vogel rond kwart over 8 zijn er nog enkele andere gelukkigen die de vogel ook mooi zien.

Poelruiter- Haaksbergerveen
Poelruiter- Haaksbergerveen
Poelruiter- Haaksbergerveen1
Poelruiter- Haaksbergerveen1

In de hoop het lijstje nog te verfraaien lopen we het veen in om de Roodpootvalk te zoeken. Ook deze soort werkt mee en laat zich hetzij op betrekkelijke afstand fraai zien. Op de terugweg posten we langs een stuk in het veen waar eerder op de dag een Porseleinhoentje is gehoord. Na een tiental minuten is het bingo! de vogel roept gedurende een kwartier drie keer, waarvan ik de laatste kan opnemen Luister. Een fraaie afsluiter van een mooie avond met een super zelfontdeksoort in de vorm van de Poelruiter!