Kleine Rietganzen

Vanmiddag heb ik een rondje Ganzen gekeken rondom de Engbertsdijksvenen. Na de vorstperiode van de afgelopen weken is er weer aanzienlijke beweging gekomen in de hoeveelheid aanwezige ganzen rondom het veen. Via de afrit Vriezenveen-West treed ik het domein van de Ganzen binnen. Doel van de dag zijn het vinden van zeldzame Ganzen en het aflezen van halsbanden of ringen. De eerste groep die ik tref bestaat voornamelijk uit Kolganzen aangevuld met een 100 tal Toendrarietganzen. Tijdens het bestuderen van de groep hoor ik een Veldleeuwerik overvliegen, de eerste voor dit jaar. Bij de Pollen staan vier Wilde Zwanen in een weiland, het zijn twee adulte vogels en twee juvenielen. De vogels laten zich fraai bekijken en trekken zich nergens iets van aan. He Veenschap zit ook vol met Ganzen, verspreid over verschillende akkers tel ik ongeveer 3000 Ganzen waarvan het meerendeel Kolganzen zijn. Binnen de groep bevind zich ook een Toendrarietgans met gele halsband. De vogel loopt vrijwel direct langs de weg en bij nadere inspectie blijkt het om een oude bekende te gaan namelijk “J44”. Deze vogel heb ik exact een week geleden ook al gezien, nauwelijks een kilometer verderop.

Mijn waarnemingen van J44, de onderste pointer is van vorige week. Bron, Geese.org
Mijn waarnemingen van J44, de onderste pointer is van vorige week. Bron, Geese.org

De weilanden rondom de Leidijk leveren de volgende troepen ganzen op. Opvallend zijn de grote hoeveelheden Kolganzen die klaarblijkelijk de afgelopen dagen zijn gearriveerd. Tijdens de vorstperiode ging het voornamelijk om Toendrarietganzen in deze contreien. De Tonnendijk tussen Westerhaar en Vroomshoop levert de eerste serieuze groep Rietganzen op. Helaas zit er niets speciaals tussen maar de vogels laten zich prachtig zien op korte afstand. Langs de Kalkwijk is het uiteindelijk bingo! Hier zitten verspreid over verschillende weilanden en akkers een paar 1000 ganzen waarbinnen de verhouding Kol- Riet ongeveer 40-60 is. Aan de rand van een akker zie op betrekkelijke afstand opeens twee Kleine Rietganzen fourageren. De roze poten zijn niet te zien door het hoge gras maar de vogels vallen op door de donkere kop, blauw/grijzige rug en roze snavel. Een van de vogels heeft een witte rand om de snavelbasis, iets wat ik niet eerder bij deze soort heb gezien. Het fotograferen van de vogels is erg lastig omdat het waait en er veel ganzen voor lopen. Uiteindelijk lukt het me om een paar bewijsplaten te maken.

Donkere kop contrasterend met lichtere bovendelen en roze snavel zijn kenmerkend voor de soort.
Donkere kop contrasterend met lichtere bovendelen en roze snavel zijn kenmerkend voor de soort.
Nog een foto van dezelfde vogel
Nog een foto van dezelfde vogel

Tijd om de andere groepen af te speuren krijg ik niet want de terreineigenaar maakt een eind aan de pret. De Kleine Rietganzen vliegen samen met de overige ganzen op, waarbij in vlucht eindelijk de roze poten mooi te zien zijn. In een groep wat verderop vind ik nog een exemplaar. De vogel zit aanmerkelijk dichterbij dan zijn soortgenoten maar vliegt voordat ik een foto kan maken helaas op. Weer een tientje aan benzine armer maar weer een ervaring rijker rijd ik huiswaarts.

Advertenties

De rietsluipers van de Oelemars

Vandaag breng ik wederom een bezoek aan de Oelemars in de hoop om de koning van het riet eindelijk te treffen. Sinds half december zit er al een Roerdomp op de Oelemars en de laatste tijden zijn er zelfs twee exemplaren aanwezig. Om kwart over negen arriveer ik bij de vogelhut. De Grote Zee-eenden zijn nog steeds ter plaatse evenals de Parelduiker. Ik neem plaats aan de linkerzijde van de hut omdat de Roerdompen daar de laatste tijd met enige regelmaat zijn gezien. Een half uur houd ik de rietkraag goed in de gaten en ditmaal wordt mijn geduld beloond! rond 10 uur vliegt er een Roerdomp op uit het riet en land rechts naast de oeverzwaluw wand en neemt daarbij direct de “paalhouding” aan. Een prachtig gezicht ondanks relatieve afstand. Het is voor mij de eerste waarneming van een Roerdomp aan de grond in Twente. Mijn enige andere zag ik eind 2010 in vlucht bij de Doorbraak. Het lukt me om de vogel te fotograferen, waarbij het naderhand op een echt zoekplaatje blijkt te gaan.

Zoek de Roerdomp
Zoek de Roerdomp

Na enkele minuten verdwijnt de vogel in het riet en is hij of zij niet meer zichtbaar. Een super waarneming van deze echte “rietsluiper”. Jeff heeft de vogel afgelopen Zaterdag nog mooi vastgelegd. De vogel liep toen aanmerkelijk dichter bij de kijkhut.

Roerdomp dicht bij de kijkhut - foto: Jeff Plischke
Roerdomp dicht bij de kijkhut – foto: Jeff Plischke

Tour du Jour

Grijs, grauw en koud, kortom de weersomstandigheden waren niet optimaal om er een hele dag op uit te trekken. Toch besluiten Jeff en ik om een mooi rondje Twente te doen. De afgelopen dagen zijn er verschrikkelijk veel leuke soorten gezien in de regio. Op vrijdag 25 Januari werden er Europese Kanaries gevonden bij het Kristalbad. Een zeldzame overwinteraar en voormalige broedvogel in het Twentse land. Tevens werd er ook een vrouwtje Witoogeend gemeld vanaf diezelfde locatie. Timo vind een prachtige Roodkeelduiker in een klein wak op het Rutbeek. Zaterdag 26 Januari gaat het feest gewoon door als er vanaf de Oelemars bericht komt dat er drie Grote Zee-eenden aanwezig zijn, even later ook nog eens aangevuld met drie toppers. Sluipende Roerdompen en een Parelduiker maken het helemaal een grande party, kortom hoog tijd om zo veel mogelijk van deze soorten op te rollen.

We besluiten om eerst naar de Oelemars te gaan voor de bovengenoemde soorten. Om kwart over 8 arriveren we, stappen uit bij de vlonder en krijgen direct te maken met hagel. Daarop besluiten we om direct door te rijden naar de hut. In de hut is het een stuk aangenamer want we zitten in ieder geval droog. Desalniettemin staat er nog steeds een erg gure wind die direct de hut in blaast. Drie mannetjes Brilduiker zwemmen aan de linkerzijde van de plas. De rest oogt wat verlaten. Na ongeveer 25 minuten ziet Jeff de Parelduiker zwemmen. De vogel zwemt op respectabele afstand in het midden van de plas. Vervolgens duurt het nog een kwartier voordat we de Grote Zee-eenden zien. De vogels zwemmen aan de kant van de vlonder en laten zich fraai zien zij het op enige afstand. De eerste goede soort is binnen! Na twee uur kou kan ik nog drie nonnetjes bijschrijven en passeert de Parelduiker een keer prachtig de hut waarbij alle kenmerken perfect zijn te zien.

Nonnetjes
Nonnetjes – Foto: Jeff Plischke
De Parelduiker passeert de hut - Foto: Jeff Plischke
De Parelduiker passeert de hut – Foto: Jeff Plischke

Helaas zijn de Toppers vertrokken en laten de Roerdompen zich niet zien. De volgende stop is het Kristalbad. Als we de Oelemars verlaten zie ik Wolfgang op de vlonder staan en besluiten we nog even een praatje te maken. Een goede keus zal later blijken want de Zee-eenden zwemmen pal voor de vlonder op tien meter uit de kant! Geweldige waarneming en dito foto’s van Jeff zijn het gevolg.

Jeff in actie met op de achtergrond de drie Grote Zee-eenden
Jeff in actie met op de achtergrond de drie Grote Zee-eenden
Grote Zee-eend - Foto: Jeff Plischke
Grote Zee-eend – Foto: Jeff Plischke
Grote Zee-eend foto: Jeff Plischke
Grote Zee-eend foto: Jeff Plischke

De tweede stop is het Kristalbad, voor de Europese Kanaries en de Witoogeend. Zaterdag ochtend heb ik de Kanaries helaas gemist maar de Witoogeend wel mooi gezien. Een tweede winter Pontische Meeuw en een tweede winter Geelpootmeeuw zijn waardevolle aanwinsten voor de jaarlijst. We parkeren de auto aan de kant van Enschede. Op de parkeerplaats is het een drukte van belang en we hebben een van de laatste plekken. We speuren de ruigte waar de Kanaries gezien zijn goed af maar krijgen geen vogel te zien. Wel zien we Zilvermeeuwen, Witgatje, Pijlstaart, Grote Gele Kwikstaart, Dodaarzen en het vrouwtje Witoogeend. De vogel zit nog steeds in de middelste bak aan de kanaalzijde maar wel met de kop uit de veren in tegenstelling tot de vorige waarneming. Ook een tweede poging bij de ruigte levert niets op en we laten de Kanaries voor wat ze zijn.

Het Rutbekerveld is de volgende bestemming. Wolfgang heeft zich ontpopt als een ware “Parelduikerman” want hij heeft hier Zaterdag een tweede vogel voor Twente ontdekt. De Parelduiker is ons volgende target. Na een dik kwartier krijgen we de vogel in beeld. De vogel is druk aan het duiken maar komt vrijwel de gehele tijd op dezelfde plek weer boven water. Een unieke gebeurtenis voor Twente, twee verschillende Parelduikers op een dag! Na de inwendige mens te hebben versterkt zetten we koers richting Vriezenveen voor de Ganzen. Aan de Oostzijde van Vriezenveen vinden we een fraaie club Kol- en Rietganzen. Helaas zit er niets ongewoons tussen. Tussen Vriezenveen en Almelo vinden we twee groepjes Wilde Zwanen. De eerste groep heb ik afgelopen Woensdag ook gezien en bestaat uit 6 juveniele en 4 adulte vogels. De Zwanen zijn rustig aan het eten en laten zich fraai bekijken. Enkele honderden meters verderop staat wederom een groep van 6 Zwanen, ditmaal 4 juveniele en 2 adulte vogels. Een stop aan de Leemslagen levert nog drie Nonnetjes en Twee Brilduikers op. Moe maar voldaan sluiten we de dag af met een mooie Goudvink bij het Grasbroek. Ondanks het koude weer hebben we weer hartverwarmende herinneringen bijgetankt en kan de werkweek met een goed gevoel te gemoed worden getreden!

Hartje Winter

Al enige dagen heeft moeder natuur de touwtjes stevig in handen. Bevroren ondergrond, dichtgevroren plassen en een pak sneeuw. Lastige omstandigheden voor vogels om te overleven. Na de sneeuw van afgelopen zondag was het ook voor de vogelaar zelf moeilijk om de leuke plekken te bezoeken. Vanochtend was ik echter weer in de gelegenheid om weer een stukje rond te toeren en wat vogels te kijken. De eerste stop is het Rutbekerveld. De plas is nog geheel open, van de Toppers is er nog een eerste winter vogel aanwezig. De vogel laat zich goed bekijken op 30 meter uit de kant, maar drijft daarna snel verder af. Verder zijn er grote aantallen Grauwe Ganzen, een tiental Tafeleenden en wat Kuifeenden. De gister gemelde Kleine Rietganzen zijn niet meer aanwezig. Vanuit Enschede rij ik richting Almelo om Rietganzen te zoeken. Het duurt even, maar uiteindelijk vind ik een mooie groep van ongeveer 800 ganzen. Tijdens het scannen op halsbanden of zeldzame exemplaren neemt de groepsgrootte telkens toe. De vogels grazen vooral liggend, waarschijnlijk om energie te sparen. Na een kwartier zie ik een vogel met gele halsband. Na enige tijd kan ik de code aflezen, J44. De vogel is een vrouwtje dat in 2008 in Oost-Duitsland is geringd. Er zijn waarnemingen van de vogel uit Polen, Nederland en Duitsland. Wederom een erg leuk verhaal achter de ring. Verder zitten er enkele meer uitgesproken exemplaren in de groep waaronder een vogel met vrijwel oranje snavel. De vorm en hoge snavelbasis vallen echter binnen de variatie van Toendrarietgans.

Exemplaar met vrijwel oranje snavel
Exemplaar met vrijwel oranje snavel

Naast de groep ganzen zie ik nog een dozijn Wilde Zwanen. De groep bestaat uit 6 adulten, 5 juvenielen en 1 Sub adult. Ze worden geflankeerd door een Knobbelzwaan en zijn allen rustig aan het grazen. Een stukje verderop dobberen 4 Grote Zaagbekken in het Lateraalkanaal. Tevreden rij ik naar huis, goed toeven zo in Twente!

Adulte en Subadulte Wilde Zwaan
Adulte en Subadulte Wilde Zwaan

Parelduiker!

Gisteren heb ik de eerste nieuwe Twentesoort voor het jaar 2013 bij kunnen schrijven in de vorm van een prachtige Parelduiker! De Parelduiker is een echte zeldzaamheid in Twente met slechts een handvol gevallen. De laatste waarneming van deze soort dateert uit December 2008 toen een exemplaar enkele dagen op het Rutbeek bivakkeerde. Straks meer over de waarneming van de Parelduiker, eerst een aantal uren terug in de tijd.

Rond kwart voor negen zijn Vincent en ik in de vogelhut van de Oelemars in de hoop een glimp op te vangen van de Roerdomp die hier al een kleine maand verblijft. Gisteren is de vogel weer gezien voor de kijkhut en zijn er door Jeff tevens fraaie plaatjes gemaakt. We zijn niet de eersten die arriveren, want er zijn al twee fotografen ter plaatse. We blijven een half uur wachten maar de Roerdomp vertoond zich niet, mogelijk door het lawaai dat door de fotografen geproduceerd wordt. Vier Nonnetjes vormen echter een mooie pleister en worden direct aan de jaarlijst toegevoegd. Vervolgens zetten we koers richting het Haagse Bos. Dit is een van de betere plekken in de omgeving om de zeldzame Kortsnavelboomkruiper te zien, voor Vincent nog steeds een nieuwe soort. Op het moment dat ik de deur open is het volledig stil in het bos. Wat een verschil met de drukte van de vogelhut even daarvoor! Het enige geluid is de verreikende contactroep van de Zwarte Specht. Om de vogel te lokken fluit ik hem na. Tot mijn verbazing begint er op nog geen 50 meter afstand een andere vogel te roepen. Behoedzaam naderen we de vogel in de hoop op fraaie geluidsopnames. We hebben geluk want de vogel werkt mee. Op de opname hoor je de vogel drie maal roepen Luister. Verder is het erg stil in het bos. De Kortsnavelboomrkuipers laten zich niet zien of horen.

De volgende stop zijn de weilanden tussen Almelo en Vriezenveen. In deze contreien zijn de dagen ervoor mooie groepen Ganzen gezien. Een van mijn favoriete bezigheden in de winter is het afspeuren van groepen ganzen op zeldzame soorten of geringde exemplaren. Nadat we de afslag Vriezenveen-West hebben gepakt duurt het niet lang of de eerste groep Rietganzen dient zich aan. De vogels laten zich fraai bekijken, op vrij geringe afstand. Er zitten helaas geen zeldzame soorten tussen maar wel een geringde Toendrarietgans. De vogel heeft een gele halsband met de code “AZT” en is in 2010 in Nederland van deze ring voorzien. De vogel is twee weken geleden nog gezien in de omgeving van Chaam in Noord-Brabant, en nu dus al weer een stuk noordelijker! De volgende groep bevindt zich een kilometer verderop. De groep bestaat uit ongeveer 800 Toendrarietganzen aangevuld met enkele Kolganzen. Dan ziet Vincent opeens een blauwe fase Sneeuwgans lopen. In eerste instantie is de vogel moeilijk te zien maar later loopt hij of zij helemaal vrij. Snel voer ik de waarneming in, maar enkele minuten later blijkt het loos alarm. De vogel heeft een gele ring om de rechter poot en is dus een ontsnapt exemplaar.

Sneeuwgans Blauwe Fase
Sneeuwgans Blauwe Fase

Via de Leemslagen rijden we richting het Grasbroek, waar Timo een mooie adulte Pontische Meeuw heeft gezien. Even later arriveren we en blijkt dat de vogel nog steeds aanwezig is. De Meeuw zwemt tussen een aantal Kokmeeuwen en laat zich fraai bekijken. Omdat er ook nog gewerkt moet worden rijden we daarna huiswaarts.

Rond drie uur krijg ik een belletje van Timo dat Wolfgang Waanders een 2e kalenderjaar Parelduiker heeft ontdekt bij de Oelemars! Een nieuwe soort voor me en een van de weinige soorten die ik de laatste jaren heb laten lopen. De vogel van 2008 heb ik destijds namelijk niet met een bezoek vereerd. Snel rond ik mijn werkzaamheden af waarna ik koers zet richting Losser. De autorit verloopt voorspoedig en vol adrenaline arriveer ik bij de vlonder. Het duurt enkele minuten maar dan krijg ik de vogel in de kijker. De vogel is actief aan het duiken in aan de Noordoost zijde van de plas. De Parelduiker is de 224ste soort die ik in Twente heb waargenomen. Wolfgang, hartelijk dank voor deze fraaie vondst!

Parelduiker tweede kalenderjaar- Foto: Wolfgang Waanders
Parelduiker tweede kalenderjaar- Foto: Wolfgang Waanders

Atlasproject een update

Het is half Januari en de eerste telronde voor het atlasproject zit erop. De afgelopen weken heb ik 8 kilometerhokken allen 55 minuten bezocht. Daarnaast heeft er in alle kilometerhokken een punttelling plaatsgevonden om de dichtheid van de soorten te bepalen. Halverwege de wintertelling heb ik al een aantal leuke soorten gevonden. Middelste Bonte Specht heb ik inmiddels in een derde atlasblok aangetroffen. Tijdens de punttelling in het betreffende atlasblok is dit de eerste vogel die ik in de kijker krijg waarbij de vogel laat zich goed laat bekijken. Aan de overzijde van de weg zit een wijfje Kleine Bonte Specht te hakken in een Eik. Hoogtepunt van de telling vormt echter een vrij laag overvliegende Raaf! De vogel roept luid en later krijg ik de vogel ook in de kijker waarbij het formaat en de wigvormige staart goed opvallen. Een totaal onverwachte soort voor mij op deze locatie, prachtige waarneming. Evenals eerder zijn er opvallend veel Goudhanen en Glanskoppen in het bos aanwezig. Matkop en Kuifmees worden ook aan de lijst toegevoegd.
De laatste twee kilometerhokken leveren ook erg leuke dingen op zoals een groep overvliegende Kraanvogels, een Witte Kwikstaart, en een aantal Grote Zilverreigers. Helaas zijn de Kraanvogels niet telbaar voor de atlas omdat het geen gebiedsgebonden dieren betreft. Toch blijft het altijd spectaculair om een groep roepende “Kranen” te treffen en ik geniet er dan ook volop van.
Hopelijk levert het tweede deel van de winter net zo veel leuke waarnemingen als de eerste op!

Sovon Atlasproject, start en eerste resultaten

Per 1 December 2012 is het nieuwe atlas project van Sovon van start gegaan. Doel van het project is het samenstellen van een nieuwe atlas inzake het voorkomen, verspreiding en de populatiedichtheid van vogelsoorten in Nederland gedurende het winter- en broedseizoen. Vogelaars krijgen de mogelijkheid om een atlasblok van vijf bij vijf kilometer te claimen en daarin Atlasblok- en kilometerhok onderzoek te verrichten waarbij het atlasblok volgens een vaste methodiek, “het gouden grid” wordt onderzocht op de verschillende vogelsoorten. Per seizoen vindt dit in de geselecteerde kilometerhokken tweemaal plaats. Daarnaast wordt er aanvullend onderzoek verricht door per seizoen alle biotopen binnen het atlasblok driemaal van een bezoek te voorzien. Enthousiast geraakt door de opzet van het project heb ik het atlasblok 28-56 geclaimd. Dit blok is gelegen tussen Delden, Borne en mijn woonplaats Hengelo. Het bevat een scala aan verschillende biotopen zoals urbaan gebied, gras- en akkerland, opgaand loof- en naaldbos, open water en enkele veen en heide terreintjes. Een groot deel van het atlasblok maakt deel uit van Landgoed Twickel. Het gebied wordt per fiets of te voet afgezocht op de verschillende vogelsoorten. Een aspect van de telmethode die ik reeds als zeer positief heb ervaren is het ontdekken van niet eerder door mij bevogelde gebieden.

De eerste resultaten van het onderzoek zijn inmiddels door mij vergaard, waarbij ik al enkele leuke waarnemingen heb verricht. In twee van de aanwezige kilometer hokken heb ik de aanwezigheid van een Middelste Bonte Specht geconstateerd. Een van de vogels liet zich daarbij erg fraai zien.

Middelste Bonte Specht- Foto: Jeff Plischke
Middelste Bonte Specht- Foto: Jeff Plischke

Andere leuke waarnemingen betreffen een roepende Noordse Goudvink en een Grote Zilverreiger. In de verschillende naaldopstanden bij Twickel wemelt het momenteel van de Goudhanen Luister, Kuifmezen laten zich ook goed zien en horen Luister.

De komende tijd zullen er nog verschillende updates van het onderzoek volgen.

Nieuwe ronde nieuwe kansen

Nieuwe ronde nieuwe kansen.1 Januari is bij uitstek de dag om fris uit de startblokken te schieten voor het aanleggen van een nieuwe jaarlijst, of om gewoon een lekker dagje te vogelen. Traditioneel start mijn vogeljaar altijd een dag later. Op 2 Januari ben ik ’s Ochtends om half 9 bij Jeff om samen een dagje vogels te kijken en de jaarlijst te voorzien van de nodige input. Als eerste rijden naar het Rutbekerveld in de hoop de Toppers die hier al enige tijd verblijven te zien. De zon komt net op en het duurt niet lang of de eerste Topper dient zich aan. In totaal tellen we vier vogels, allen op behoorlijke afstand. De volgende tussenstop is het Rutbeek hier vinden we het mannetje Krooneend. Verder zijn er erg veel Eenden en Meerkoeten. Drie Kleine Zwanen vliegen mee in een gemengde groep Ganzen.

Na het Rutbeek, rijden we door richting de Engbertsdijksvenen in de hoop Kleine Rietgans te treffen. De Weilanden ten Westen van het veen zijn allen geheel verlaten. Een mooie verrassing vormt de Bonte Kraai die weer present is bij Fortwijk. In diverse recente bezoeken kon ik de vogel niet vinden. De vogel fourageert eerst op een weiland, vliegt vervolgens op om 500 meter oostelijker weer te landen. Jeff weet de vogel op de gevoelige plaat vast te leggen. Een mannetje Blauwe Kiekendief vormt een mooie bijvangst.

Bonte Kraai - Foto: Jeff Plischke
Bonte Kraai – Foto: Jeff Plischke

We verleggen onze aandacht naar het zoeken van Ganzen, in de hoop een geringde Toendra Rietgans te vinden of een Kleine Rietgans.
Na enige tijd zoeken vinden we net buiten Twente (Sibculo) een mooie groep Ganzen. De vogels staan op ongeveer 60 meter en zijn prima te bekijken. Dan rijdt er een auto de zandweg in waar de vogels staan en vliegt minimaal twee derde deel van de vogels op. Tussen de resterende vogels staat echter wel een mooie Kleine Rietgans. Jammer dat de locatie net buiten Twente ligt maar de vogel is er natuurlijk niet minder mooi om. Op de terugweg rijden we langs Vriezenveen en ontdekt Jeff een Slechtvalk. De vogel zit in een hoogspanningsmast, en laat zich erg fraai zien.

Slechtvalk - Foto: Jeff Plischke
Slechtvalk – Foto: Jeff Plischke

De Leemslagen leveren nog een indrukwekkende hoeveelheid Eenden op, voornamelijk Wilde Eenden maar ook enkele Tafeleenden, Kuifeenden en Wintertalingen zijn present. Na een bezoek aan het Grasbroek besluiten we huiswaarts te keren. 39 nieuwe jaar soorten waaronder enkele goede soorten zijn onze beloning.

De balans van 2012, een jaar vogelen in Twente

Het nieuwe jaar is inmiddels alweer een paar dagen oud. Hoog tijd om de balans op te maken van mijn vogelavonturen in Twente van het afgelopen jaar. In 2012 heb ik meer dan 1500 waarnemingen van vogels ingevoerd van in totaal 192 verschillende vogelsoorten. Tot op heden is dit mijn jaarrecord in Twente. Dit aantal had vrij eenvoudig nog wat hoger kunnen uitvallen daar ik enkele soorten heb gemist waaronder Ransuil, Kerkuil en Zomertortel. Toch zijn er enkele momenten die extra speciaal of bijzonder zijn. Van alle momenten die ik het afgelopen jaar beleefd heb is dit de top-10.

10. Toendrarietgans R13

Deze Toendra met halsband bleek geringd te zijn in Siberie. Het feit dat de vogel al eerder in de omgeving van de Engbertsdijksvenen is waargenomen maakte de waarneming extra speciaal voor mij. Fascinerend hoe de vogel na de winter terug vliegt naar zijn broedgebied en vervolgens de volgende winter op nagenoeg exact dezelfde plek wederom wordt gezien.

9. Kwartelkoning

Op 14 Mei ontdekt Erik Foekens een Kwartelkoning nabij Losser. De vogel zingt een aantal dagen in een ruig ongemaaid perceel grasland. Hoewel de vogel niet nieuw meer is blijft de mogelijkheid om een Kwartelkoning te horen altijd een buitenkansje. Op 16 Mei besluiten Jeff en Ik de vogel met een bezoekje te vereren. Het is behoorlijk fris voor de tijd van het jaar. Bij het moment van aankomst blijkt dat we niet de enigen zijn. Verschillende andere liefhebbers zijn ook ter plaatse. Het duurt echter nog meer dan anderhalf uur voordat de vogel zich laat horen. Vrijwel iedereen is vertrokken als de vogel volop begint te zingen. Het raspende “Crex-Crex” waar de vogel zijn wetenschappelijke naam aan dankt klinkt luid en vol Luister door de koude avondlucht. Een prachtig moment en verdiende beloning voor het wachten in de kou.

8. Nachtzwaluw

Afgelopen zomer ben ik in de bevoorrechte positie geweest om aanwezig te zijn bij het vangen van een Nachtzwaluw voor wetenschappelijk onderzoek. De vogels worden voorzien van een zender, zodat ze gevolgd kunnen worden tot aan de winterkwartieren. Nadat de netten zijn geplaatst neem ik mijn positie in nabij een van de netten. Om de nachtzwaluw te lokken wordt er op beperkte schaal geluid gebruikt. Als het donker genoeg is speel ik een geluidje af. Het duurt niet lang eer er een vogel reageert. Toch vliegt de vogel tot drie keer toe niet in het net. Wel vliegt de vogel er doodleuk overheen of onderdoor. Een beeld dat zich hierna nog twee maal herhaald. Waarschijnlijk valt het net te goed op zonder de dekking van wat bomen. Gelukkig is het in een van de andere netten wel raak. De vogel wordt voorzien van een zender en er worden gegevens verzameld waaronder het gewicht. Tijdens een van deze momenten opent de vogel zijn snavel, ik kijk in een enorme uil-achtige bek een schitterend gezicht. Een prachtige ontmoeting die me lang bij zal blijven.

7. Topper

De ontdekking van de Topper op de dag voor mijn verjaardag staat op nummer 7. Een niet alledaagse soort voor Twente waarnaar ik lang heb gezocht. Het kan verkeren, op het moment van schrijven zijn er al enige dagen vijf Toppers ter plaatse op het Rutbekerveld. Mogelijk hoort de vogel die ik zag op 13 December ook bij die groep.

6. Witwangstern

Op 21 Mei duiken er in de Engbertsdijksvenen verschillende Witwangsterns op. ’s Ochtends worden er vijf gezien en gefotografeerd door Jan Ligtenberg aan de zuidkant van het veen. De vogels lijken te zijn doorgevlogen maar rond kwart over 7 krijg ik bericht dat er 15 vogels ter plaatse zijn bij de grote plas aan de noordzijde van het gebied. Op dat moment ben ik echter niet in de gelegenheid om de vogels te zien. Toch rijd ik rond kwart voor negen nog richting het veen. Eenmaal aangekomen blijkt dat de vogels net zijn neergestreken voor de nachtrust. Toch heb ik geluk, iets over half 10 vliegt de groep meeuwen op de plas op en zie ik enkele Witwangsterns op grote afstand doch goed herkenbaar vliegen. De volgende ochtend sta ik opnieuw aan de noordkant van het veen. Het eerste uur is er niets te zien maar rond half 9 komen er uit het niets twee vogels vanuit het middendeel van het veen vliegen. De vogels maken vliegen enkele rondjes boven de plas en gaan vervolgens hoog door richting het Noorden.

5. Porseleinhoen

De Porseleinhoentjes die afgelopen zomer enige tijd bij het Kristalbad verbleven staan op nummer vijf van de mooiste momenten dit jaar. Gedurende enkele dagen heb ik drie keer een vogel gezien. Dit is voor mij de eerste zicht waarneming van deze soort, geweldig om in Twente mee te maken.

4. Roodhalsgans

De Roodhalsgans van twee weken geleden prijkt op nummer vier van de lijst. Speed twitch tijdens een drukke werkdag die mij nog lang zal heugen.

3. Waterspreeuw

Op 10 Februari ontdekt Peter van der Heijden een Waterspreeuw in een watergang nabij het Lonnekermeer. De vogel zal de daaropvolgende maand uitgroeien tot de meest gefotografeerde vogel van Twente. Op het moment dat ik het nieuws verneem ben ik echter niet op vijf minuten fietsafstand van de locatie (thuis) maar op school in Leeuwarden. Tot overmaat van ramp ben ik de rest van het weekend ook niet in Hengelo aangezien er een weekend met de vriendengroep gepland staat in Scheveningen. Gedurende het weekend hou ik het nieuws omtrent de vogel nauwlettend in de gaten en zie dat vrijwel iedereen in de buurt de vogel al “binnen” heeft. Maandagmiddag twee uur. Direct na aankomst spoeden Jeff en ik ons richting de plek. Daar aangekomen blijkt de vogel al enige tijd onvindbaar. Samen lopen we de beek af in zowel de richting van Hengelo als Oldenzaal. Na meer dan een uur zoeken is het eindelijk raak. Jeff ziet de vogel bij een van de stuwtjes richting Oldenzaal. De vogel laat zich van zijn beste kant zien en laat zich schitterend bekijken en fotograferen! De dagen erna bezoek ik de vogel nog verschillende keren en kan ik zelfs nog enkele geluidsopnamen maken.

Waterspreeuw -Oosterveld
Waterspreeuw -Oosterveld

2. Lepelaar

De vondst van de Lepelaar op 8 Augustus is voor mij het op een na mooiste vogelmoment van 2012. Een lastige en erg zeldzame soort om in Twente in de kijker te krijgen. Groot was dan ook de verbazing op het moment dat ik de vogel zag. Een verslagje van de ontdekking van de vogel is reeds eerder op het blog verschenen.

1. Draaihals

De parel van 2012
De parel van 2012

Mijn absolute hoogtepunt in Twente van het afgelopen jaar! De Draaihals is jaren achtereen in geheel Nederland voor mij verborgen gebleven. Ondanks het afspeuren van de geschikte gebieden was het mij nog nooit eerder gelukt om er 1 in de kijker te krijgen, tot aan 15 April 2012. Die middag zie ik dat er door Paul Heuseveldt een Draaihals is gemeld in de Groene Long. Dit gebied ken ik niet maar het blijkt om de noordrand van Almelo te gaan. Ik besluit om de vogel te gaan zoeken en 20 minuten later sta ik op de plek van de melding. Het blijkt dat de vogel hier niet meer aanwezig is en ook de omgeving baart mij zorgen. Er is veel geschikt terrein aanwezig waar de vogel zich kan verstoppen en ongezien kan fourageren. Ik besluit de weg een aantal keer af te lopen in de hoop de vogel op te stoten. Na een uur zoeken is er nog geen spoor van de vogel. Dan valt mijn oog op een kleine boomgaard achter een boerderijtje. Ik scan een aantal keer het enige stuk waar ik zicht op heb af en zie een bruinige vogel aan de rand van de boomgaard fourageren. Snel zet ik de telescoop erop en kan mijn ogen niet geloven. Eindelijk een Draaihals!! Mijn telescoop trekt ook aandacht van de bewoner want die komt naar buiten met de vraag wat ik aan het doen ben. Als ik het verhaal heb verteld staat de eigenaar erop dat ik zijn erf betreed om de vogel beter te bekijken. In eerste instantie is de vogel niet te zien, maar als de eigenaar de boomgaard in loopt blijkt de vogel nog steeds op dezelfde plaats aanwezig. De vogel vliegt de boom in en gaat uitgebreid poetsen. Even later zijn Vincent en Timo ook gearriveerd. De Draaihals vliegt weer naar de grond en beweegt zich rustig op 10 meter afstand. Een geweldige ervaring die ik mijn hele leven lang niet meer zal vergeten!

Draaihals - Groene Long
Draaihals – Groene Long

Hopelijk wordt het komende jaar net zo spectaculair en vogelrijk als 2012!