Goudvink

Vanochtend heb ik een paar Goudvinken opgenomen. Een van de mannetjes laat in de eerste opname zijn bekende contactroep horen Luister.

Sonogram van de contactroep

Een van de vrouwtjes maakte vervolgens een afwijkend geluid dat ik nog niet eerder heb gehoord Luister erg interessant!

Sonogram afwijkende roep

Hopelijk krijg ik de komende dagen nog eens een kans om de Noordelijke ondersoort op te nemen. Een deel van de vogels uit het hoge noorden staat bekend om het karakteristieke geluid dat zij maken. Dat heeft het meeste weg van een speelgoed trompetje. De vogels die dit geluid maken worden ook wel “Trompetgoudvink” genoemd.

Advertenties

Geluiden opnemen

Een van de aspecten die mij het meest aanspreekt bij mijn hobby is het documenteren van de schaarse/zeldzame soorten die ik heb waargenomen. Dat kan op verschillende manieren gebeuren. Tot enkele jaren geleden heb ik mij voornamelijk bezig gehouden met fotografie. Gewapend met telescoop en compact camera het veld in, zo heb ik in de loop der jaren verschillende leuke soorten geportretteerd. Doordat ik gaandeweg steeds meer uren op de telpost ging maken kreeg ik steeds meer interesse voor dat “andere” waarnemen, namelijk het op naam brengen van de vogel met behulp van het geluid dat hij/zij produceert. Het komt regelmatig voor dat overvliegende vogels niet op naam te brengen zijn door het uiterlijk vertoon. Vaak zijn de waarnemingsomstandigheden verre van ideaal door bijvoorbeeld tegenlicht, maar roept de vogel wel. In vele gevallen zal dit voldoende zijn voor het op naam brengen van de vogel. Vanwege mijn verregaande interesse in geluiden en de uren die ik jaarlijks op de telpost sta heb ik in 2010 besloten om geluidsopname apparatuur aan te schaffen.
Het apparaat dat ik destijds heb aangeschaft is de Olympus LS-11. Een compact apparaatje met ingebouwde stereo microfoons. De bediening van het apparaat is eenvoudig en de opnames zijn zeer behoorlijk.

Het opnemen van geluiden is momenteel zelfs een hobby binnen een hobby geworden. Het is verschrikkelijk leuk om opnames te maken van soorten die nog niet of nauwelijks eerder zijn opgenomen in Twente. Vandaag ben ik even op pad geweest om wat geluiden te scoren. Allereerst heb ik even de Leemslagenplas bij Almelo gecheckt. De plas is omzoomd met bos waardoor het zicht op het water zeer beperkt is. Toch is het zeer de moeite waard om af en toe de plas af te speuren. In het verleden heef mij dit al eens een Kuifduiker opgeleverd. Ook vandaag is er weer volop leven op het water. Ik tel ongeveer 300 Wilde Eenden, 40 Krakeenden, een Wintertaling en verschillende Kuif- en Tafeleenden. Dodaars en Fuut zijn ook aanwezig. De gehoopte Topper of Eider zit er echter niet tussen.

Vervolgens rijd ik door richting de Doorbraak, een herinrichtings gebied waar de beek weer meandert zoals in vervlogen tijden. Deze plek heeft in het verleden al verschillende leuke soorten voor mij opgeleverd en ook vandaag is het weer raak. Het grote witte gevaar (Grote Zilverreiger) staat te vissen langs de beek op het moment dat ik arriveer. Op zich geen hele bijzondere soort maar geluidsopnames van de Grote Zilverreiger uit Twente zijn erg bijzonder! Een tijd geleden is het mij gelukt om de soort op te nemen en wel op exact dezelfde locatie als vandaag. Ik besluit de vogel te besluipen tot aan het kijkscherm. Bij het scherm aangekomen zet ik de Olympus op scherp en ik heb geluk. De vogel vliegt een stuk op en roept verschillende malen Luister, errug gaaf! Hieronder staat het sonogram van de Grote Zilverreiger. Een sonogram is de vertaling van het geluid naar beeld.

Honderd meter verderop bekijk ik een groep sijzen. Plotseling hoor ik geluid dat klinkt als een belletje, bingo Pestvogel! Helaas roept de vogel maar eenmaal en tegen de blauwe lucht kan ik de vogel ook niet ontdekken. Toch ben ik erg in mijn nopjes met deze waarneming, want de Pestvogel had ik dit jaar nog niet in Twente. Op het moment dat ik terug wandel komt er een grote gele kwikstaart over. De vogel roept driemaal en ook deze soort is mooi te horen Luister.

Na het opnemen van de soorten besluit ik om terug naar huis te rijden. Op naar het volgende avontuur dan maar!

Diepholz en omgeving

Afgelopen week ben ik er samen met mijn opa een dagje op uit getrokken om de pleisterende Kraanvogels in de omgeving van Diepholz met een bezoek te vereren. Afgelopen weekend zijn er tijdens een simultaan telling ongeveer 45.000 vogels geteld. Reden genoeg om af te reizen richting Duitsland. Vanuit Hengelo is het via der Autobahn en vervolgens de secundaire weg ongeveer anderhalf uur rijden tot de plek van bestemming.

Rond 11 uur vertrekken we richting Duitsland. De eerste locatie die we bezoeken is de Dümmersee. Een prachtig gebied met extensief beheerde graslanden, rietvegetaties en open water. Afgelopen weekend is hier nog een adulte Zeearend waargenomen. Helaas blijkt de vogel onvindbaar. Wel zien we grote groepen Kolganzen, Toendrarietganzen en Grauwe ganzen. In een nat graslandje scharrelt een Waterpieper geflankeerd door zo’n 10 Graspiepers. Wat verderop horen we Goudvinken en zien een vissende Grote Zilverreiger.

Vervolgens zetten we koers richting het Rehdener Geestmoor. Dit is een van de hoogveen gebieden die de Kraanvogels gebruiken als slaapplaats. Onderweg zien we langs een van de smalle landweggetjes een 40 tal Kraanvogels fourageren. De vogels lopen op ongeveer 20 meter afstand, doordat we in de auto blijven trekken de vogels zich nergens wat van aan. Een prachtig schouwspel en voor opa betreft dit de eerste kennismaking met de soort!

Rond half vier arriveren we bij de uitkijktoren die plaats biedt aan tientallen liefhebbers die de slaapplaats trek van de Kraanvogels willen meemaken. We zijn niet de eersten die arriveren, er staan al minstens vier andere auto’s. In het heerlijke middag zonnetje genieten we eerst van een kopje soep om vervolgens de toren te beklimmen. De eerste groep Kraanvogels is reeds gearriveerd. Het zijn ongeveer 200 vogels die zich op betrekkelijke afstand mooi laten bekijken.

Uitkijktoren bij het Rehdener Geestmoor

Twee Klapeksters vormen een opvallende verschijning in het veen. Beide vogels zitten soms nog geen honderd meter van elkaar en zijn fanatiek aan het jagen. Dan valt mijn oog op een buizerd die langzaam afglijd. De vogel stopt na een tijdje en begint te bidden. Donker buikschild, donkere polsvlekken, witte staart met een donkere eindband een prima Ruigpootbuizerd! Even later krijgt de vogel gezelschap van het Torenvalk en beiden bidden gemoedelijk naast elkaar.

Om vier uur lopen opa en ik de toren uit vanwege de drukte. Het Kraanvogel geweld kan elk moment losbarsten. We lopen een stukje over de weg die het veen doorsnijd en installeren ons op honderd meter van de toren. Vrijwel direct nadat we zijn gaan zitten komen de eerste Kraanvogels binnen druppelen. Om de aantallen zo goed mogelijk te schatten maak ik gebruik van een personenteller ook wel “klikker” genoemd. De eerste groepen passeren ons zowel aan de linker als aan de rechterzijde maar vliegen te ver voor behoorlijke plaatjes. Binnen een half uur hebben we ongeveer 3000 Kraanvogels voorbij zien komen. De groepsgrootte varieert van enkelen tot honderden per keer. De groepen zijn telkens erg vocaal en produceren schitterende trompetterende geluiden Luister!

Kraanvogels op weg naar de slaapplaats

Rond half vijf passeren er enkele groepen erg dichtbij. Dit is een mooie kans om wat plaatjes te schieten en geluidsopnamen te maken. Rond vijf uur begint het wel erg fris te worden en besluiten we om terug te lopen richting de auto. De teller geeft 6530 getelde Kraanvogels aan, een verdienstelijk aantal!

Genieten!

Na een rit van anderhalf uur stuur ik de auto bij opa weer de oprit op. De dag zit er al weer op, met een gelukzalig gevoel denk ik terug aan de fantastische momenten die ik vandaag weer beleefd heb. Onvergetelijk zulke dingen!

Muizen en Tuinvogels

Het is reeds enige tijd geleden dat ik heb bericht op het blog. Wegens werkzaamheden en studie ben ik niet eerder in de gelegenheid geweest om nieuw leesvoer te plaatsen. Dat betekend echter niet dat ik geen nieuwe avonturen heb beleefd. Twee weken geleden heb ik meegedraaid in een project om de muizenstand van het Kristalbad in kaart te brengen. Gedurende vier dagen hebben we geprobeerd de illustere Waterspitsmuis te vangen, een mogelijke bewoner van het gebied.

Op maandagavond betreden Vincent en ik het gebied waar de vallen zijn opgesteld. De vallen bestaan uit twee delen, beide van metaal. De dag ervoor heeft Vincent de vallen geplaatst en op “pre-bait” gezet. Zo kunnen de muizen de vallen in en uit lopen zonder dat deze dichtklappen. Om de muizen te lokken zit er een mengsel in van insecten, fruit en knaagdierenvoer. Behoedzaam lopen we richting de eerste val. Het lokaliseren van de vallen levert in eerste instantie nogal wat problemen op aangezien het geheel donker is. We hebben direct beet want beide vallen zijn gesloten. De val wordt open geklikt binnen een plastic zak. In de plastic zak zit een prachtige Dwergmuis. Een typische rietbewoner en naar later blijkt de talrijkst gevangen soort. We doen de muis in een emmer om en snel maak ik een foto.

Dwergmuis Kristalbad

De volgende vallen leveren wederom Dwergmuizen op, maar ook een aantal Bosmuizen en Rosse Woelmuizen. Even later openen we een val waarin een beest zit dat verdacht veel weg heeft van een Waterspitsmuis! In de daaropvolgende euforie vergeten we echt goed om de muis op de essentiële kenmerken te checken. Naderhand zal blijken dat het toch om een Bosspitsmuis gaat vanwege de lichte achterpoten (donker bij Waterspitsmuis) en het ontbreken van een kiel op de staart. Waarschijnlijk hebben we ons te veel laten leiden door het aanwezige habitat (rietland). Typisch een gevalletje van jammer maar helaas. Toch kan ik als beginnend “muizenvanger” alleen maar genieten en leren van deze momenten.

Bosspitsmuis

Leuk zijn ook de Bosmuizen, echte wildebrassen die zelfs uit de plastic zak kunnen springen en indien ze de kans krijgen geen vinger onberoerd laten! De dagen erna blijven we de vallen controleren. De uitkomsten zijn vrijwel hetzelfde. De meest gevangen soort blijft de Dwergmuis daarna komt de Bosmuis, dan de Rosse Woelmuis en ook de Bosspitsmuis wordt nog eens gevangen. Al met al een leuk onderzoekje waaruit blijkt dat het gebied nog steeds erg belangrijk is voor Dwergmuizen (die slechts op enkele locaties in Twente voorkomen).

Naarmate de dagen korter en kouder worden neemt ook de vogelpopulatie in mijn achtertuin weer gestaag toe. De afgelopen dagen heb ik kortstondig bezoek gehad van Kramsvogel, Koperwiek en Appelvink. Ook de vaste gasten checken weer in. Zo zit er al enige dagen een Roodborst in de tuin. De vogel is zeer honkvast en vrij goed benaderbaar. Afgelopen week is het gelukt om twee verschillende roepen van de Roodborst op te nemen. De eerste is een contactroep geproduceerd op het moment dat de vogel hoog in een boom zit Luister . De tweede roep is een alarmroep Luister. Andere soorten die zich dagelijk laten zien zijn de Heggenmus, Koolmees, Pimpelmees, Merel, Ekster en Gaai.

Vandaag heb ik nog een kort bezoekje aan het Rutbeek gebracht. De Krooneend van een aantal weken terug is nog steeds aanwezig. Enkele andere leuke soorten zijn een groot aantal Tafeleenden, een overvliegende Barmsijs en een roepende Groene Specht. Bij het Kristalbad zijn zijn verschillende Smienten, Wintertalingen, Slobeenden en een Krakeend aanwezig. Een roepende Geelgors is pas mijn tweede waarneming voor dit gebied, erg leuk. Hopelijk binnenkort meer moois!